Creatief project 4: Toonwaarden les II

Deze les is gemaakt door Marijke Wessel, Kunstbreak. Met als bron het boek Portretschilderen in olieverf van Liesbeth van Keulen

Het verschil in TOONWAARDEN bepaalt de ruimtelijkheid van de vorm. Les II

WAT LEER JE IN DEZE LES?

  • Onderscheiden en toepassen van verschillende toonwaardenom een optimale ruimtelijke schildering te maken.
  • Overzetten van je kopy op de ondergrond
  • Randjes vervagen
  • Contrasten durven maken en durven te laten staan

Maak dezelfde grijswaarden als in de vorige opdracht over toonwaarden.

Als je geen burnt omber / ultramarijn hebt gebruik je  het zwart dat  je vast wel hebt.

TIP eventueel voeg je een heel klein beetje okergeel of  sienna gebrand bij het zwart. Hiermee maak je het zwart iets levendiger… maar voorkom wel dat het grijs opeens geel of oranje wordt.

Hoe zie ik de TOONWAARDE NU EIGENLIJK?
Toonwaarde is het verschil tussen licht en donker. Neem voor deze opdrachten dus een zwart/wit foto.

TIP weet je nog van de vorige opdracht. Om toonwaarden beter van elkaar te kunnen onderscheiden kijk door je oogharen (knijp je ogen half dicht dan zie je de verschillen tussen licht en donker duidelijker).

WAT HEB JE NODIG

   

  • Je grijstoontrap uit les 1. Maak er eventueel even een waaiertje van
  • Een portretfoto  2x zwart wit uitgeprint op A4 formaat
  • Of als dat niet lukt een grote portretfoto uit een tijdschrift. Leg daar een overtrekpapiertje overheen en trek deze dan even over
  • Potlood / houtskool / pastelkrijtje
  • Stevig schilder papier A4 formaat (kan ook een stuk karton van en doos zijn hoor) of A3
  • Of een schilderdoekje van 24-30 cm (bij A4 formaat foto)  of van 30-40 cm (bij een A3 formaat foto)
  • Acrylverf; ultramarijn, gebrande omber en titaan wit (mocht je retarder in huis hebben gebruik dat dan om de verf iets minder hard te laten drogen, een druppeltje is genoeg)
  • Penselen, waterpot en een oude doek (eventueel een paletmesje  om te mengen)
  • Olieverf of wateroplosbare olieverf (COBRA) is ook erg geschikt voor deze opdracht.

STAP 1

Schilder eerst je hele doekje met de midelste toonwaarde midden grijs. Laat dit even drogen.

STAP 2

Pak een van de kopieën en ga op zoek naar de donkerste vlakken, gebruik hiervoor de toonwaardewaaier. Zit de kleur dichter bij 5 of bij 4?

Trek de omtrek van de vlakken over…dan de iets minder donkere vlakken. Verdeel de toonwaarden op de foto dus in de 5 toonwaarden van jouw toonwaardentrap. Je krijgt een soort inkleurplaat…( zie foto hierboven)

STAP 3

Zet de tekening op deze fotokopie nu over op je, inmiddels droge, schilderdoekje.

HOE? 

Draai de fotokopie om en kleur het hele papier aan de achterkant behulp van het pastelkrijtje/ houtskooltje.

Plaats de foto dan op je schilderondergrond (let op de compositie) en plak het even aan de bovenrand vast om schuiven te voorkomen. Pak dan een potlood en trek de belangrijkste lijnen over. Bij een schilderdoekje kan het zijn dat je er een boek onder moet leggen om voldoende druk te kunnen geven.

Controleer of alles goed is doorgekomen alvorens je de fotokopie verwijderd en trek alle lijnen nog even dun over met je potlood.

STAP 4

Kies de penselen passend bij het formaat dat je schildert. Niet te klein/ niet te groot … liefst een beetje stevig. Omdat je waarschijnlijk met acrylverf zult werken is het van belang dat je een beetje doorwerkt.

Schilder je donkertse en op één na donkerste vlakken in. Zet de verf tegen elkaar aan. Ga dus niet direct druk in de weer met de overgangen, want voor je het weet  heb je een nieuwe mengkleur gemaakt en ben je het contrast kwijt. Hou het overzichtelijk. Het klopt dat het er dus nog een beetje onnatuurlijk uit ziet!

Doe daarna hetzefde met de lichtste en de op één na lichtste toonwaarden.

TIP blijf steeds door je oogharen kijken en vergelijk zo steeds de foto en je werk met elkaar!

Werk de vlakken stap voorstap af.

STAP 5

Leg je werk naast de fotokopie en controleer nog eens of vlakken donkerder/ lichter moeten, maar verbeter alleen als het echt nodig is.

Pas nu kun je besluiten om de randen tussen de twee vlakje wat te verzachten. Pak een schoon penseeltje en kijk of je de verfranden nog kunt vervagen. Doe dit met een zachte aaiende beweging. Is de verf al helemaal droog dan breng je opnieuw een laagje verf van de juiste toonwaarde aan. Doe dan bijvoorbeeld eerst alle donkere en op één na donkerste vlakjes nog een keer, vervaag dan ALLEEN DE RANDJES waar nodig is. Zet het werk even op een afstandje en zie erop toe dat je de contrasten niet vervaagt!

Doe daarna hetzefde met de lichte vlakken.

Wees consequent en ga stapsgewijs te werk.

En nu jij ! succes!

Creatief project 3: Toonwaarden les I

Deze les is gemaakt door Marijke Wessel, Kunstbreak. Met als bron het boek Portretschilderen in olieverf van Liesbeth van Keulen

Het verschil in TOONWAARDEN bepaalt de ruimtelijkheid van de vorm. 

WAT LEER JE IN DEZE LES?

  • Wat is het verschil tussen toonwaarde en kleur
  • Toonwaarde trap maken en gebruiken
  • Onderscheiden en toepassen van verschillende toonwaardenom een optimale ruimtelijke schildering te maken.

WAT IS TOONWAARDE NU EIGENLIJK?
Het bepalen van de toonwaarde van een voorwerp/ vorm is van groot belang als je een vorm ruimtelijk wil laten lijken. Toonwaarde is iets anders dan kleur. Toonwaarde is namelijk het verschil tussen licht en donker.

Tip om toonwaarden beter van elkaar te kunnen onderscheiden; kijk door je oogharen (knijp je ogen half dicht dan zie je de verschillen tussen licht en donker duidelijker).

WAT HEB JE NODIG

  • Potlood / houtskool
  • Stevig schilder papier minmaal A4 formaat ( kan ook een stuk karton van en doos zijn hoor)
  • Acrylverf; ultramarijn, gebrande omber en titaan wit
  • Penselen , waterpot  en een oude doek ( eventueel ook een paletmesje  om te mengen)

Stap 1maak een toonwaarde trap

Meng een beetje ultramarijn en een beetje gebrande omber tot een neutraal zwart (dit zelf gemengde zwart is warmer van kleur dan het ‘standaard“ ivoorzwart).

Let er bij het mengen op dat  de kleur dus niet meer bruin oogt, maar ook niet meer blauw.

Pak een vel papier en teken daar 5 vakken van b.v. 10-4 cm op. In het meest linkse vak schilder je titaan wit in het meest rechtse vak je zelf gemengde zwart.

Meng nu de middelste toon door een kleur van titaanwit en “zwart” te mengen die voor je gevoel even ver van het wit als van het zwart af staat. Schilder deze in het middelste vak. Meng dan voor vak 2 de middelste toon met titaan wit tot een mooie tussenliggend grijs. Zo ook voor vak 4; meng daarvoor de middentoon uit vak 3 met je zwart zodat ook daar een mooie tussen toon grijs komt te staan. Nu heb je 5 toonwaarden grijs!

Tip zorg ervoor dat je van alle 5 de kleuren grijs ook nog een voorraadje op je palet hebt liggen, waarmee je straks kunt gaan schilderen!

Knip de 5 geschilderde rechthoekige vlakjes eventueel uit maak aan beide zijde een gaatje met een perforator  en stapel ze in volgorde op elkaar tot een waaier. Dit hulpmiddel kan je nog vaker te pas komen. Dus bewaar het goed en schrijf de gebruikte kleuren op de achterzijde.

STAP 2: Maak een “grauwschildering”of te wel een “witje”

Grauwschilderingen bestonden al in de klassieke oudheid…. Middels een “grauwschildering” of “een witje” werd in de schilderkunst geprobeerd om een sculptuur of een reliëf in steen, hout of brons te imiteren!

 Deze foto is onze inspiratiebron. Deze relatief eenvoudige vorm gaan we ruimtelijk schilderen.

Teken de vorm eerst met een potlood. Hoeft niet te precies maar  doe dit bij benadering

Geef dan ook de schaduwkanten een klein beetje aan door arcering

 

STAP 3: Aan de slag met de verf

Bepaal waar de vorm het donkerst is…..  en begin deze vlakken met je zwart in te schilderen en dan steeds een toon lichter tot dat je bij het lichtste deel bent.

Zorg ervoor dat je de toonwaarde vrij snel schilderd en maak je in eerste instantie nog niet druk om mooie overgangen. Als je de tonen te snel in elkaar wil laten overlopen raak je de weg kwijt want dan ontstaan er teveel tussen tonen. Juist het denken in 5 tonen maakt het werk sterker.

Als je snel genoeg werkt kun je de randen tussen de verschillende grijstonen later toch nog wel een beetje in elkaar vegen. Lukt dat niet meer meng zet dan beide kleurvlakken even opnieuw aan met een klein beetje nieuwe verf en aai/ haal er dan een schoon penseeltje over. Zo veeg je de randen van de toonwaarden een beetje in elkaar, zonder dat je er één kleurvlak van maakt.

Hou er rekening mee dat de toonwaarden echt best ver uit elkaar moeten liggen wil je een optimaal effect krijgen.

Het werk is half af. Maar nu al is te zien hoe ruimtelijk de vorm wordt.

En nu jij ! succes!

 

Volgende week volgt een vervolgopdracht. Voor die opdracht heb je ook de toonwaarde waaier nodig en is het handig om alvast een zwart/wit portret foto uit de oude doos op te zoeken. Kopiër de foto tot A4-formaat (let hierbij op de vlakverdeling). En dan ben je er klaar voor.

Creatief project 2: Sandro Bottecelli

Nu we niet naar musea kunnen en we toch van kunst willen genieten. Deze week een tekenopdracht geïnspireerd op Sandro Botticelli, een Florentijnse kunstschilder uit de vroege renaissance van de vijftiende eeuw.

De Geboorte van Venus van Sandro Botticelli is een van de belangrijkste schilderijen uit de Italiaanse Renaissance. Een symbool voor het keerpunt in de schilderkunst. Wat zie je? En wat maakt dit schilderij zo bijzonder?

Venus

Op het schilderij zie je Venus, de Romeinse godin van de liefde en de schoonheid. Ze was een van de twaalf Olympische goden, maar behoorde ongetwijfeld tot een van de populairste. Zo zou ze de moeder zijn van Aeneas, de legendarische voorvader van de Romeinen.

Venus van Botticeli

Over Venus bestaan dan ook tal van mythes, waaronder die van haar geboorte. Volgens de Romeins dichter Homerus was Venus de dochter van de god Jupiter en de godin Dione. Ze zou zijn geboren uit het schuim van de zee rondom Cyprus als het mooiste wezen ooit.

Die schoonheid en het licht erotische karakter van Venus maakte haar tot een geliefd onderwerp voor Griekse en Romeinse schilders en beeldhouwers (zoals deze Capitolijnse Venus). Toch hebben we het het hier over een schilderij uit de 15e eeuw. En dat maakt het schilderij van Botticelli onder andere zó bijzonder.

Wat zie je?

Rechtsboven vind je de god Zephyr, die samen met zijn minnares nimf Aura Venus aan land blaast. Aan de rechterkant wacht een van de Horae, godinnen van de seizoenen, met een laken op haar om haar te bedekken. De bloemetjes op het kleed verraden dat het gaat om de godin van de lente. Weer een verwijzing naar de vruchtbaarheid: de lente is immers het seizoen van de vruchtbaarheid.

Als we kijken naar Venus vallen ook een paar dingen op. Kijk bijvoorbeeld eens naar de houding van Venus. Deze houding wordt contraposto genoemd. Ze staat stil, maar lijkt tegelijkertijd toch te bewegen. Dat effect ontstaat doordat er een tegengestelde kanteling van de heupen ten opzichte van de schouders. Dat effect werd veel gebruikt in de oudheid, maar werd geperfectioneerd in de Italiaanse renaissance (kijk maar eens naar de David van Michelangelo).

Ook opvallend is de schelp, waarop Venus staat, want volgens de legende zou de godin uit zeeschuim geboren worden. Een schelp stond in de oudheid symbool voor het vrouwelijk geslachtsorgaan en voor de voortplanting. Waarschijnlijk wilde Botticelli dit opnieuw extra benadrukken door het tekenen van zo’n grote schelp. Symboliek was tenslotte uiterst belangrijk.

Wil je dit schilderij graag eens met eigen ogen bekijken? Het doek hangt nog altijd in Florence, in het welbekende Uffizi museum! Ooit opgericht door de rijke Medici.

Lees het hele artikel over ‘De geboorte van Venus’ op: Geboorte van Venus (Falo’s Italiaanse School)

Wat heb je nodig

  • Pastelpapier
  • Pastelkrijt / pastelpotloden / Panpastel
  • Materialen om pastel mee te blenden
  • Fixatie

Voorbereiding

Raak geïnspireerd door het kunstwerk ‘De geboorte van Venus’ van Sandro Botticelli

Aan de slag

Maak jouw eigen versie van dit kunstwerk in pastel.

Veel plezier!

Creatief project 1: Aquarel

Beschrijving
Deze opdracht is gemaakt door Irma Troost. Bekijk meer van haar werk hier

Aquarellen met creditcard!

Wat heb je nodig

– Verschillende formaten (bank)pasjes
– Spateltje, daarmee kan je verf een beetje sturen
– Grote penseel / platte kwast
– Stevig aquarelpapier in A4 formaat
– Aquarelverf / pigment, in dit voorbeeld (ultramarijn-sepia-gold ochre)
– Schilderstape
– Plank om papier op vast te plakken

Voorbereiding

Knijp op een stukje papier 3 toefjes (ultramarijn-sepia-gold ochre) (zie foto 2)

Zorg dat je alles klaar hebt staan, want je moet snel kunnen doorwerken. Als je verf al te ver opdroogt, loopt het niet mooi meer uit.

Aan de slag!

Schuif met je creditcard door de kleurtjes verf en zet de verf op je aquarelpapier. Laat tussen de pigment vlakjes een witte rand

Maak nu met een groot penseel (platte kwast) de bovenkant van het papier nat. Begin bovenaan en werk naar beneden tot je bij het randje pigment komt. Nu je hele werk ondersteboven houden zodat de pigmenten gaan vloeien in het vochtige papier. Blijven bewegen tot de verf niet meer loopT. Laten drogen. De verf werkt nog na. Als de bovenkant droog is, maak je de onderkant van het papier nat en laat je het pigment in de onderkant vloeien. Ook weer je werk optillen en beetje bewegen (sturen van de verf).

Je kan (als de verf nog vochtig is) met achterkant penseel nog wat tekenen!
Probeer het wit in het midden te bewaren !!

Goed om te weten is dat je het niet in de hand hebt wat er ontstaat, maar dat maakt het ook weer spannend. Het lukt misschien niet in 1x, maar dan probeer je het gewoon nog een keer.

Veel plezier!

Creatieve projecten met tante ot in coronatijd

Creatieve projecten met tante ot in corona tijd!

Helaas kan ik jammergenoeg al een tijdje geen workshops organiseren ivm het corona virus. En het lijkt erop dat dit nog wel een tijdje zo blijft. Wat ik wel kan doen is je inspireren om thuis met creatieve (kunst) opdrachten/projecten aan de slag te gaan.
 
Iedere week zal ik proberen een opdracht/project op de site te zetten waar je thuis mee kunt experimenteren. Soms zal ik ook projecten van anderen plaatsten. Deze week alvast twee projecten. Doe je ook mee?
 
Als je foto’s van je creatieve uiting op je social media zet, dan zou ik het leuk vinden als je daar de #creatiefprojectmettanteot aan toevoegt.
 
Zorg goed voor jezelf en pas op elkaar!

Wie kan zeggen dat je in het Rijksmuseum hangt?

Wat zijn ze trots, Sakura, Emi, Byeol, Charlotte, Lucia, Livia, Tessa, Najma en Hevi. Hun ‘Nachtwacht’ hangt in het Rijksmuseum. Samen met nog heel veel andere kunstenaars is hun werk uitgekozen voor de expositie Lang Leve Rembrandt in het Rijksmuseum.

Vandaag, 15 juli 2019, was het dan ook zover. Sakura, Emi, Byeol en Lotte waren met mij en de meeste andere jonge en oude kunstenaars, op Rembrandts geboortedag, in het museum, om de feestelijke opening bij te wonen.

„We hebben nog nooit zoveel levende kunstenaars in het Rijksmuseum bij elkaar gehad. En ook nog nooit van zoveel levende kunstenaars werk getoond”, zei zakelijk directeur Erik van Ginkel tijdens de opening. „Misschien is er onder de jonge deelnemers wel een nieuwe Rembrandt”, zei juryvoorzitter en hoofd schilderkunst van het museum Pieter Roelofs hoopvol in de museumtuin bij de openingsceremonie.

Bennie Jolink, bekend als zanger van de band Normaal en beeldend kunstenaar, zong „Lang zal hij leven”, ter ere van Rembrandts verjaardag. Daarna waren er taartjes en was de expositie geopend.

En dat de expositie geopend was lieten wij ons natuurlijk geen twee keer zeggen. We hebben onze ogen uitgekeken en wat zijn er allemaal mooie en creatieve werken ingeleverd.

Eenmaal in de zaal waar alle op de ‘Nachtwacht’ geïnspireerde werken hingen, zagen we die van ons natuurlijk meteen! De meiden waren apetrots en na alles uitvoerig te hebben bekeken en te hebben gefotografeerd (hè Emi😉) hebben we even een pauze genomen om vervolgens ook nog bij de echte Nachtwacht op de eregallerij te gaan kijken.
We hebben lang niet alles kunnen zien, dus ga zeker nog een keer terug!

De Lang Leve Rembrandt tentoonstelling is nog tot en met 15 september te bezichtigen in het Rijksmuseum.

Wat hebben we een FANTASTISCHE dag gehad!

Trots

Wat ooit begon met een blog eindigde met een super mooi juryrapport!

Het begon allemaal met een blog van Pauline. Zij liet mij dit lezen en ik flapte er uit dat het leuk zou zijn om hier een boek van te maken. Dat wilde Pauline wel, maar alleen als ik de illustraties zou maken. En zo begon onze reis in de wereld van schrijvers en illustrators.

Na een aantal maanden aan teksten en tekeningen gewerkt te hebben was het zover ons boek Vuurvliegje – alles waar je in het leven zoals tegen aan loopt of vliegt – klaar om naar de uitgever te gaan. Maar dan moet je natuurlijk wel een uitgever hebben die geïnteresseerd is. Uiteindelijk zijn wij bij BoekScout terecht gekomen. Zij hebben ons geholpen bij het uitgeven van ons boek.

En februari 2018 hebben wij ons boek gepresenteerd tijdens een boekpresentatie bij Kantoorboekhandel Van Atten in Berkel en Rodenrijs. Daarnaast hadden wij ook een boekpresentatie bij de zebra-fabriek in Veenendaal.

En begin dit jaar, een jaar later, hoorden wij dat ons boek Vuurvliegje genomineerd was voor de vakjuryprijs BoekGoud in de categorie fictie. Hoe leuk en mooi is dat.

Vrijdag 22 maart jl. zijn Pauline Miedema en ik afgereisd naar Soest voor Het Soester Boekenbal. Tijdens deze middag werden de publieks- en vakjuryprijzen BoekGoud uitgereikt. In spanning hoorden wij alle commentaren aan. En toen was het ineens zover…de bekendmaking van de vakjuryprijs in de categorie fictie.

Helaas hebben wij net niet gewonnen, maar hadden wij wel een super mooi juryrapport (zie hieronder):

“Vuurvliegje zit zeer sterk in elkaar, omdat alle elementen van het geheel op elkaar zijn afgestemd en het boek zo vanaf de eerste blik een sirenenzang richting de lezer kan sturen: sla mij open en lees mij. Slechts weinig auteurs slagen erin om op succesvolle wijze door kinderogen en ook volwassen lezers interessant verhaal op papier te zetten. Dit  zit hem vooral in de gelaagdheid en de onderliggende boodschap van jouw tekst. De lichte en poëtische stijl sluit goed aan op de dromerige afbeeldingen en doet hier en daar denken aan Toon Tellegen, zonder aan originaliteit te verliezen. Dit werk is echt boekgoud waard.”.

Daarnaast mochten wij ook een hard copy van ons boek in ontvangst nemen.

Wat een mooie bekroning voor Pauline en mij. Ons eerste boek en dan zo’n resultaat. Dit smaakt naar meer en wie weet komen we dit jaar wel met een nieuw boek!

Een super toffe techniek, acrylic pouring ook wel acryl gieten

Giettechnieken met vloeibare acrylverf. Hier was ik al mee aan het experimenteren om te kijken of ik hier kunstwerken mee kan maken voor een mogelijke expositie. Dit naast werken met alcohol inkt. Ook een soort vloeibare ‘giet’ techniek maar dan met inkt.

Om meer over het acryl gieten te weten te komen heb ik begin maart 2019 een super leuke workshop gevolgd bij de Kunststudio in Blaricum gegeven door Merel Feenstra.

Hierbij zijn we eerst aan de slag gegaan met de recepturen voor een goed gietmengsel. En daarna hebben we met de verschillende giettechnieken geoefend.

De technieken waar we in de workshop mee geoefend hebben waren de:

Rechtstreeks vanuit de verschillende bekertjes op het canvas gieten; hiervoor maak je in verschillende bekertjes een goed gietmengsel voor de titaanwitte grondlaag en de gewenste kleuren. Je begint eerste met het gieten van de witte grondlaag om vervolgens de verschillende kleuren om en om op het canvas te gieten. Dit doe je tot je het gewenste resultaat bereikt hebt.

Dirty pour; hierbij doe je verschillende kleuren gietmengsels eerst om de beurt in dezelfde beker om vanuit een beker aan te brengen op je canvas.

Flip cup; hierbij leg je het canvas op zijn kop op het bekertje met het gietmengsel en draait dit in zijn geheel om. Even wachten en til dan je bekertje op en kijk wat er gebeurd.

Tijdens het gieten ontstaan er cellen in de verf. Door met een gasbrandertje te werken kun je de vorming van cellen versnellen. Dit doe je door de nog natte laag voorzichtig te verhitten. Hierdoor komen eventuele luchtbelletjes of siliconen sneller naar boven.